Sanja Matsuri (三社祭) – jeden z trzech największych festiwali shintō w Tokio

Jednym z największych festiwali w Japonii jest odbywający się zwykle w trzeci weekend maja Sanja Matsuri (三社祭). W ciągu trzech dni, prawie dwa miliony ludzi odwiedza dzielnicę Asakusa (浅草) – miejsce obchodów Sanja Matsuri, który wraz z Kanda Matsuri (神田祭) i Sannō Matsuri (山王祭) jest jednym z trzech najważniejszych i największych festiwali shinto w Tokio. Sanja Matsuri to święto Ujiko (氏子) – ludzi zamieszkujących okolice świątyni Asakusa. W ciągu trzech dni w maju zgiełk w tej ruchliwej dzielnicy rośnie jeszcze bardziej, gdy miliony masowo przybywają, by wziąć udział w tym wyjątkowym wydarzeniu. Przez cały weekend dzielnica jest przepełniona straganami z jedzeniem, grami festiwalowymi i biesiadami, radosną atmosferę umila dźwięk japońskich bębnów i fletów. Obchody mają przynieść dobrobyt, błogosławieństwo i szczęście w regionie Asakusa i jego mieszkańcom.

Dzielnica Asakusa (浅草) – miejsce obchodów Sanja Matsuri (三社祭)

Dzielnica Asakusa znana jest głównie ze świątyni buddyjskiej Sensō-ji (浅草寺), powszechnie znanej jako Asakusa-dera, ze słynną Bramą Grzmotu Kaminari-mon (雷門) i legendarną ulicą handlową Nakamisedōri (仲見世通り). Na tym samym obszarze znajduje się także historyczna świątynia shintoistyczna Asakusa-jinja (浅草神社). Raz w roku to religijne miejsce jest uhonorowane festiwalem Sanja Matsuri. Historia głosi, że w 628 r. dwaj bracia Hamanari i Takenari Hinokuma łowiąc ryby w rzece Sumida, złapali w swoją sieć coś niezwykłego – posąg bogini miłosierdzia Kannon, znanego również jako Guan Yin (znajdujący się obecnie w świątyni Sensō-ji). Przy pomocy posiadacza ziemskiego o nazwisku Matsuchi Haji (lub Nakamoto Haji) bracia zbudowali pierwszą świątynię.

Stojący kilkadziesiąt metrów od głównego budynku świątyni Sensō-ji obecny budynek chramu Asakusa-jinja powstał w 1649 roku na polecenie szoguna Iemisu Tokugawy jako miejsce uhonorowania kami – czyli duchów – trzech mężczyzn. Od tego czasu świątynia przetrwała bez żadnych zniszczeń największe katastrofy (które zniszczyły sąsiednią świątynię Sensō-ji). To sprawiło, że budynki Asakusa-jinja należą do najstarszych obiektów architektonicznych w Tokio. Festiwal honorujący trio na przestrzeni stuleci przeszedł wiele zmian, ale utrwalił się mniej więcej podczas japońskiego okresu Edo, który przyniósł Japonii 250 lat dobrobytu po latach brutalnego feudalizmu. Od tego czasu sanktuarium uważane jest za symbol pokoju i odrodzenia.

Przenośne świątynie mikoshi (神輿)

Główną atrakcją festiwalu Sanja Matsuri są trzy mikoshi (神輿), czyli przenośne świątynie. Mikoshi, zwane także shin’yo, dosłownie tłumaczy się jako „palankin bogów” (palankin to dawny środek transportu w formie krytego krzesła lub tapczanu używany przez arystokrację na Dalekim i Środkowym Wschodzie). Zazwyczaj mikoshi są uprzejmie nazywane „omikoshi”, co można by przetłumaczyć jako „dostojny palakin bogów”. Są to przenośne i wspaniale udekorowane świątynie shintō, używane, gdy „bogowie chcą wyruszyć w podróż”. W czasie takiego święta jednak taka Sanja Matsuri wycieczka taka może być dość niespokojna, ponieważ jej przewoźnicy robią wszystko, aby potrząsnąć i potrącić kapliczkę podczas procesji (nie ma to jednak na celu zakłócenia spokoju bóstw, ale raczej wzmocnienie ich duchowych mocy).

Podczas Sanja Matsuri zobaczyć można około stu przenośnych świątyń, w których symbolicznie umieszcza się bóstwa shintō (kami). Mniejsze mikoshi z sąsiedztwa można zobaczyć na ulicach Asakusa przez cały festiwal, podczas gdy główny temat festiwalu, trzy duże mikoshi należące do świątyni Asakusa, pojawią się w niedzielę.

Piątek – procesja Daigyoretsu

Uroczystość rozpocznie się w piątkowe popołudnie paradą Daigyoretsu – liczną procesją duchownych, urzędników miejskich, gejszy, muzyków i tancerzy ubranych w kostiumy z epoki Edo. Wędrują oni wzdłuż Yanagi Dori do świątyni Sensō-ji i chramu Asakusa-jinja. Bezpośrednio po paradzie odbywa się ceremonia shintō, po której następuje tradycyjny taniec – modlitwa o obfite plony i dobrobyt. Wówczas zwiedzający mogą dostrzec rzadko widywaną binzasarę – tradycyjny japoński instrument perkusyjny, używany głównie w pieśniach ludowych i teatrze kabuki. Popołudniu wynoszona jest pierwsza z przenośnych kapliczek (mikoshi) z lokalnych dzielnic Asakusy i niesiona ulicami w akompaniamencie muzyków grających na japońskich bębnach i fletach.

Sobota – ceremonia oczyszczenia

W sobotę około stu przenośnych świątyń mikoshi z 44 lokalnych dzielnic spotyka się w świątyni Sensō-ji na ceremonię oczyszczenia. Następnie mikoshi są zabierane z powrotem do odpowiedniej dzielnicy. W procesji biorą udział mężczyźni, kobiety i dzieci. Przenoszenie tych przenośnych świątyń przez długi czas wymaga wspólnego wysiłku kilkudziesięciu osób, ponieważ mikoshi ważą nawet tonę. W wielu dzielnicach są również mikoshi dla mniejszych dzieci.

Mikoshi są zwykle bogato pokryte i ozdobione czarną i czerwoną laką, często złocone. W zależności od wielkości, mikoshi noszone są na dwóch lub czterech belkach przez około 40 lub więcej osób. Możliwość noszenia mikoshi to jeden z najwyższych zaszczytów. Paradzie mikoshi towarzyszy porywająca muzyka festiwalowa (głównie będny i flet).

Niedziela – parada trzech głównych mikoshi

Punkt kulminacyjny uroczystości ma miejsce w niedzielę, kiedy trzy główke mikoshi należące do świątyni Asakusa są przenoszone w dół ulicy Nakamise-dōri w kierunku Bramy Grzmotów Kaminarimon. Wydarzenia ostatniego dnia festiwalu, rozpoczynają się o 6:00 rano, kiedy setki biesiadników, pogrupowanych według dzielnic i ubranych w odpowiednie stroje festiwalowe, gromadzą się w świątyni Asakusa i rywalizują o niesienie jednej z trzech głównych mikoshi. Kiedy zapada wieczór, wszystkie trzy mikoshi są umieszczane z powrotem na należnym im miejscu w świątyni, jednak uroczystości trwają do późnych godzin nocnych,

Kolorowy festiwal, kolorowe tatuaże

Podczas festiwalu w niektórych miejscach dzielnicy dostrzec można członków yakuzy, prezentujących swoje kolorowe tatuaże. Miałam okazję znaleźć się w takiej okolicy i doświadczyć tego niecodziennego widoku. Ciekawy artykuł oraz więcej informacji na temat obecności yakuzy podczas Sanja Matsuri znajdziecie tutaj.